Tελικώς, οι τραπεζίτες φαίνεται να πετυχαίνουν, έστω και κατά το ήμισυ, τον στόχο τους.

Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, που «κυκλοφορούν» στην αγορά, η άντληση κεφαλαίων από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) θα γίνει με την εγγυοδοσία κοινών αλλά και προνομιούχων μετοχών.

Αυτό πρακτικά σημαίνει –αν βεβαίως εφαρμοσθεί– ότι η κατηγορηματική θέση του υπουργού Οικονομικών κ. Ευάγγελου Βενιζέλου, η οποία πολλάκις δηλώθηκε το τελευταίο διάστημα, ότι θα γίνει αποκλειστικά με κοινές μετοχές, ακυρώνεται.

Από την άλλη, οι τράπεζες, εφαρμόζοντας μια μάλλον μαξιμαλιστική πολιτική, καταφέρουν να πάρουν, έστω και κατά το 50%, αυτό που επεδίωκαν.
Ως γνωστόν, η πλευρά τους επιθυμούσε αντί των κοινών μετοχών, να δώσουν ως εγγύηση προνομιούχες, γεγονός το οποίο θα διασφάλιζε στους επικεφαλής τους ότι θα διατηρούσαν τη διοίκησή τους και μετά τη συναλλαγή.

Αντιθέτως, με τις κοινές μετοχές, οι τράπεζες κρατικοποιούνται και το κράτος γίνεται κυρίαρχος του συστήματος.
Μάλιστα, ο κ. Βενιζέλος υπολόγιζε ότι από το deal το δημόσιο θα βγει και κερδισμένο, γιατί αν αποκτούσε σήμερα τις μετοχές σε πολύ χαμηλά επίπεδα, σε περίπου 2 χρόνια που θα πουλούσε, ενδεχομένως να καρπωνόταν μια πολύ καλή υπεραξία.

Τα πράγματα, όμως, δεν θα γίνουν έτσι ή ακριβώς έτσι. Οι τράπεζες θα δώσουν στο ΤΧΣ, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, και κοινές αλλά και προνομιούχες μετοχές και θα περιορίσουν την πρόσβαση του δημοσίου στα μετοχολόγια τους στο μέτρο του δυνατού.

Μένει να αποδειχθεί στην πράξη αν ο κ. Βενιζέλος θα αποδεχθεί αυτόν τον συμβιβασμό ή όχι.

Αυξάνεται ο κίνδυνος μία από τις χώρες της ευρωζώνης να εγκαταλείψει το ενιαίο μπλοκ, σύμφωνα με τον επικεφαλής του τομέα στρατηγικής της Τράπεζας της Αγγλίας (Bank of England) Ντέιβιντ Μάιλς.

Σε συνέντευξή του στο Bloomberg, ο Μάιλς τόνισε ότι ο κίνδυνος αποχώρησης μιας χώρας από το ευρώ εντείνει τις ανησυχίες και για τη βρετανική οικονομία, σημειώνοντας: «κανείς μας δεν αισθάνεται απολύτως σίγουρος ότι όλες οι χώρες που απαρτίζουν την ευρωζώνη θα παραμείνουν σε αυτή».

Επίσης, εκτίμησε ότι η επιστροφή της βρετανικής οικονομίας σε κανονικούς ρυθμούς ανάπτυξης θα εξελιχθεί σε μια διαδικασία που θα γίνει σταδιακά, εντός των δύο επόμενων ετών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας της Βρετανίας, το ΑΕΠ σημείωσε άνοδο 0,5%.

Επιθετική στάση κατά της Standard & Poor's κρατά η Γαλλία, μετά το λάθος ανακοίνωση του οίκου αξιολόγησης περί υποβάθμισης της πιστοληπτικής ικανότητας της γαλλικής οικονομίας.

Ο γάλλος υπουργός Οικονομικών, Φρανσουά Μπαρουάν ζήτησε ευθέως να επιβληθούνκυρώσεις στην Standard & Poor's, υποστηρίζοντας ότι η λανθασμένη ανακοίνωση δεν μπορεί «να αντιμετωπίζεται ως γκάφα, αλλά ως αλυσίδα γεγονότων».

Την ώρα που η Γαλλία έχει βρεθεί στο στόχαστρο των αγορών και των οίκων αξιολόγησης, που απειλούν ευθέως το ΑΑΑ της χώρας, ο Μπαρουάν εμφανίστηκε εξοργισμένος για τη λάθος ανακοίνωση και ζήτησε από τις ευρωπαϊκές και τις γαλλικές αρχές να ερευνήσουν το συμβάν.
«Δεν μπορεί κανείς να έχει σοβαρές ευθύνες για την οικονομία, χωρίς να υπόκειται, σε περίπτωση λάθους, σε κυρώσεις ανάλογες με τις συνέπειες των πράξεών του» τόνισε ο Μπαρουάν.

Σε άρθρο του με τίτλο «Είναι πράγματι το τέλος;», το δημοσίευμα του περιοδικού επισημαίνει ότι «Ακόμη και τη στιγμή που η ευρωζώνη οδεύει προς μετωπική σύγκρουση, ο περισσότερος κόσμος υποθέτει ότι στο τέλος, οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα κάνουν ό,τι χρειαστεί για να σώσουν το ενιαίο νόμισμα. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι συνέπειες της καταστροφής του ευρώ είναι τόσο καταστροφικές ώστε κανένας λογικός υπεύθυνος για τη χάραξη πολιτικής δεν θα μπορούσε να το αφήσει να συμβεί».

Υποστηρίζει ακόμη ότι «μια διάσπαση του ευρώ θα προκαλούσε παγκόσμια ύφεση, χειρότερη ακόμα και από αυτήν του 2008-09. Η πιο ενοποιημένη οικονομική περιοχή θα διαλυόταν από χρεοκοπίες, πτωχεύσεις τραπεζών και επιβολή ελέγχων κεφαλαίου. Η ευρωζώνη θα διαλυόταν σε διαφορετικά κομμάτια ή σε ένα μεγάλο μπλοκ του βορρά και ένα κατακερματισμένο νότο. Εν μέσω αντεγκλήσεων και παραβιασμένων συμφωνιών μετά την αποτυχία του μεγαλύτερου οικονομικού προγράμματος της Ε.Ε., οι άγριες ταλαντεύσεις του νομίσματος μεταξύ όσων βρίσκονται στον πυρήνα και όσων βρίσκονται στην περιφέρεια, είναι σχεδόν σίγουρο ότι θα φέρουν την ενιαία αγορά σε μια ανατριχιαστική παύση. Η επιβίωση της ίδιας της Ε.Ε. θα τεθεί υπό αμφισβήτηση».

Στο δημοσίευμα υπογραμμίζεται ακόμη «ο πανικός που περιβάλλει τις τράπεζες της Ευρώπης», που «δεν είναι λιγότερο ανησυχητικός», ενώ εκτιμάται ότι η πιστωτική κρίση θα μπορούσε να είναι βαθύτερη από αυτή που έπληξε την Ευρώπη μετά την κατάρρευση της Λίμαν Μπράδερς.

«Αν δεν υπάρξει μια δραματική αλλαγή από την ΕΚΤ και από τους ευρωπαίους ηγέτες, το ενιαίο νόμισμα θα μπορούσε να διαλυθεί μέσα σε λίγες εβδομάδες», προειδοποιεί ο Economist, που στο εξώφυλλό του έχει ένα ευρώ που πέφτει σαν φλεγόμενος μετεωρίτης.

Ο μόνος που μπορεί να παράσχει άμεση ανακούφιση είναι η ΕΚΤ, σύμφωνα με το δημοσίευμα. Ως δανειστής έσχατης ανάγκης, πρέπει να κάνει περισσότερα για να σώσει τις τράπεζες, προσφέροντας απεριόριστη ρευστότητα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, καταλήγει το δημοσίευμα.

Σάρωσε τους μισθούς όχι μόνο στον δημόσιο αλλά και στον ιδιωτικό τομέα το Μνημόνιο. Η Τράπεζα της Ελλάδος υπολογίζει ότι οι μισθοί έχουν μειωθεί περισσότερο από 15,4% την τελευταία διετία. Η μείωση βέβαια των καθαρών αποδοχών είναι πολύ μεγαλύτερη, καθώς στις περικοπές των μισθών θα πρέπει να συνυπολογιστούν και τα αλλεπάλληλα φορολογικά χαράτσια που έχει επιβάλει η κυβέρνηση (έκτακτη εισφορά αλληλεγγύης, τέλος ακινήτων κ.ο.κ.).

Η ΤτΕ προβλέπει ότι φέτος ένας στους τέσσερις εργαζομένους στον ιδιωτικό τομέα θα υποστεί κούρεμα του μισθού του κατά τουλάχιστον 10%.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Τράπεζας της Ελλάδος, το 2011 η μείωση των ακαθάριστων αποδοχών (πριν από τη φορολογία) έφτασε το 6,3% σε πραγματικούς όρους. Την προηγούμενη χρονιά η μείωση των αποδοχών ήταν ακόμη μεγαλύτερη, αγγίζοντας το 9,1%.

«Αναπόφευκτη απώλεια»

Η μείωση των αμοιβών και η επακόλουθη συρρίκνωση του διαθέσιμου εισοδήματος αποτελεί μία από τις κυριότερες αιτίες για τη συνεχιζόμενη ύφεση στην οικονομία. Η οικονομική δραστηριότητα έχει δεχθεί «καίριο πλήγμα» από τη συνεχιζόμενη αποχή από την κατανάλωση. Ωστόσο, η ΤτΕ επισημαίνει ότι η «παράπλευρη αυτή απώλεια» είναι αναπόφευκτη, στην προσπάθεια δημοσιονομικής προσαρμογής της χώρας, αλλά και της ανάκτησης της ανταγωνιστικότητας.

Οπως ήταν αναμενόμενο, η μείωση των αποδοχών στο Δημόσιο Τομέα την περίοδο αυτή ήταν πολύ μεγαλύτερη σε σύγκριση με αυτήν που υπέστη ο ιδιωτικός. Από τα στοιχεία που επεξεργάστηκε η ΤτΕ προκύπτει ότι η μείωση των μέσων ονομαστικών ακαθάριστων αποδοχών των δημοσίων υπαλλήλων φέτος θα φτάσει το 4,9% (από -8,5% το 2010), ενώ των μισθωτών στον επιχειρηματικό τομέα της οικονομίας το 2,7% (από -3,1% το 2010).

Επιχειρησιακές συμβάσεις

Στο σύνολο της οικονομίας, η κεντρική τράπεζα αναφέρει ότι οι μειώσεις των αποδοχών των δημοσίων υπαλλήλων, το βαθμολόγιο, η εργασιακή εφεδρεία, οι μειώσεις των αποδοχών σε ΔΕΚΟ, ΝΠΔΔ και ΝΠΙΔ και η ενθάρρυνση των ειδικών επιχειρησιακών συλλογικών συμβάσεων εργασίας στον ιδιωτικό τομέα οδηγούν σε μείωση των μέσων ονομαστικών ακαθάριστων αποδοχών στο σύνολο της οικονομίας κατά 3,3%, έναντι μείωσης κατά 4,8% το 2010.

Η μείωση των ακαθάριστων (προ φορολογίας) αποδοχών στο σύνολο της οικονομίας, σε πραγματικούς όρους, είναι της τάξεως του 6,3% το 2011, έναντι 9,1% το 2010. Οι εκτιμήσεις για τη μεταβολή των αποδοχών στον ιδιωτικό μη τραπεζικό τομέα το 2011 λαμβάνουν υπόψη ότι, ενώ οι μέσες ετήσιες συμβατικές αποδοχές ενδεχομένως αυξάνονται κατά 0,9% λόγω των προβλέψεων της εθνικής γενικής συλλογικής σύμβασης εργασίας και αντίστοιχων κλαδικών συμβάσεων, οι πράγματι καταβαλλόμενες αποδοχές μειώνονται.

Υπολογίζεται ότι στον ιδιωτικό τομέα (πλην των τραπεζών) το 2011 περίπου το 25% των μισθωτών αντιμετωπίζει περικοπές αποδοχών της τάξεως του 10% (είτε μέσω ατομικών συμφωνιών και συμβάσεων είτε μέσω ειδικών επιχειρησιακών συλλογικών συμβάσεων).

Ταυτόχρονα, η υιοθέτηση «ευέλικτων μορφών εργασίας» καθώς και η κατάργηση του κατώτατου μισθού για τις προσλήψεις νέων αλλά και η μείωση της αμοιβής των υπερωριών εκτιμάται ότι συμβάλλουν σε μείωση του κατά κεφαλήν κόστους εργασίας της τάξεως του 0,5% -με τελικό αποτέλεσμα οι μέσες πράγματι καταβαλλόμενες αποδοχές να μειώνονται εφέτος κατά 1,7% (από -2,9% το 2010).

Λύση μέσω Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων για τα «παγωμένα» εδώ και 1,5 χρόνο οδικά έργα παραχώρησης, αναζητά η νέα κυβέρνηση, ενώ την άλλη εβδομάδα αναμένεται να λυθεί το πρόβλημα με τη Siemens και να ανάψει το «πράσινο φως» για την παράδοση των επτά σταθμών του μετρό.

Τα δύο θέματα απασχόλησαν χτες το Υπουργικό Συμβούλιο, όπου αποφασίστηκε να εξουσιοδοτηθεί ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Οικονομικών Ευάγγ. Βενιζέλος προκειμένου, μεταξύ άλλων, να συντονίσει τις κυβερνητικές προσπάθειες για την επίλυση των δύο ζητημάτων.

Λύση
Για τα οδικά έργα που έχουν μπλοκάρει, σύμφωνα με πληροφορίες, το σενάριο που προωθείται είναι η επιδίωξη λύσης μέσω της ΕΤΕπ. Το σενάριο προβλέπει ότι το ελληνικό δημόσιο θα δώσει στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, εγγύηση 1 δισ. ευρώ από τα αδιάθετα του ΕΣΠΑ και η ΕΤΕπ:

Είτε θα χορηγήσει 4-5 δισ. ευρώ, μέσω μόχλευσης, στις τράπεζες οι οποίες δανειοδοτούσαν τα έργα προκειμένου να συνεχίσουν τη χρηματοδότηση,

Είτε η ΕΤΕπ να συμβληθεί απευθείας με το ελληνικό δημόσιο και να αναλάβει μόνη της τη χρηματοδότηση των έργων με χαμηλότοκο δάνειο. Για να υλοποιηθεί όμως το δεύτερο σενάριο χρειάζεται μικρή τροποποίηση στους κοινοτικούς κανονισμούς και προς αυτή τη κατεύθυνση θα αναλάβει δουλειά ο επικεφαλής της taskforce κ. Χορστ Ράιχενμπαχ με τον οποίο, σύμφωνα με πληροφορίες, ήδη ήρθε σε επαφή για το λόγο αυτό ο πρωθυπουργός Λ. Παπαδήμος.

Κυβερνητικές πηγές εμφανίζονται αισιόδοξες ότι πολύ σύντομα, ίσως και πριν από το τέλος της χρονιάς θα υπάρξει λύση για το μείζον αυτό ζήτημα.

Υπενθυμίζεται ότι εδώ και πάνω από 1,5 χρόνο η ροή χρηματοδότησης των οδικών έργων (μεταξύ άλλων τα: Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου (Μαλιακός-Κλειδί), Ολυμπία Οδός (Ελευσίνα - Πάτρα - Πύργος - Τσακώνα), Ε-65 (Λαμία - Τρίκαλα - Εγνατία), Ιόνια Οδός (Αντίρριο - Ιωάννινα και Αθήνα - Σκάρφεια), έχει σταματήσει και τα έργα έχουν «παγώσει», σε διαφορετικό βέβαια βαθμό το κάθε ένα.

Siemens
Για το θέμα της Siemens, o κ. Βενιζέλος έστειλε ήδη επιστολή στη γερμανική εταιρεία καλώντας την επόμενη εβδομάδα να συμμετάσχει σε διαπραγμάτευση με το ελληνικό δημόσιο, προκειμένου να επέλθει μια συμβιβαστική επίλυση της διαφοράς και να τερματιστεί η εμπλοκή σε διάφορα έργα και κυρίως αυτά του μετρό. Η γερμανική εταιρεία θα πρέπει να καταβάλει το ποσό των 200 εκατ. ευρώ ως αποζημίωση στην ελληνική πλευρά και να προχωρήσει η υπογραφή της σύμβασης για την εγκατάσταση του έργου σηματοδότησης των τριών επεκτάσεων του μετρό που έχουν ολοκληρωθεί κατά το αμιγώς κατασκευαστικό τους μέρος.

Υπενθυμίζεται ότι λόγω του σκανδάλου Siemens, από το καλοκαίρι του 2009 εκκρεμεί η υπογραφή της σύμβασης με τη γερμανική εταιρεία για τη σηματοδότηση των επεκτάσεων προς Ελληνικό, Χαϊδάρι και Ανθούπολη.

Οι επεκτάσεις έχουν ήδη ολοκληρωθεί σε ό,τι αφορά τις σήραγγες, τις γραμμές και τους σταθμούς, ωστόσο θα χρειαστούν άλλους 8-10 μήνες, προκειμένου να τοποθετηθεί και το σύστημα σηματοδότησης και να παραδοθούν προς χρήση στο κοινό.

Οι νέοι σταθμοί θα είναι σε Ελληνικό, Αλιμο, Αργυρούπολη, Ηλιούπολη, Περιστέρι, Ανθούπολη και Χαϊδάρι.

Τα αποτελέσματα των ελληνικών τραπεζών του τέταρτου τριμήνου της τρέχουσας χρήσης θεωρεί κρίσιμης σημασίας η έκθεση της ελβετικής Credit Suisse, αφού θα διαφανούν οι επιπτώσεις από την εφαρμογή του PSI+.

Όσον αφορά το τρίτο τρίμηνο των αποτελεσμάτων των ελληνικών τραπεζών, οι αναλυτές της έκθεσης εκτιμούν ότι τα μεγέθη θα είναι στα ίδια επίπεδα με του δεύτερου τρίμηνου και δεν αναμένεται να αλλάξει τις προσδοκίες των επενδυτών για τα εγχώρια πιστωτικά ιδρύματα.

Σημειώνει, ωστόσο, ότι αναμένει επιβράδυνση των εκροών των καταθέσεων από το ελληνικό τραπεζικό σύστημα το τρίτο τρίμηνο του έτους, σε σχέση με το προηγούμενο.

Σύμφωνα με τους αναλυτές της Credit Suisse, στο τρίτο τρίμηνο αναμένεται η Alpha Bank να παρουσιάσει ζημίες ύψους 15 εκατομμυρίων ευρώ, η Eurobank θα έχει σχεδόν μηδενικά κέρδη, ενώ η Εθνική Τράπεζα θα σημειώσει ζημίες 68 εκατομμυρίων ευρώ.

Ζημίες 32 εκατ. ευρώ αναμένονται και για την Πειραιώς το ίδιο διάστημα.

Η θέση της Credit Suisse για τις συστάσεις και τις τιμές των ελληνικών τραπεζών είναι αρνητική, καθώς η πορεία των μακροοικονομικών μεγεθών κατά τους αναλυτές της τράπεζας, αναμένεται να πλήξει περαιτέρω την κερδοφορία των τραπεζών. Ιδιαίτερη ανάλυση γίνεται στην έκθεση για τις επιπτώσεις στο τέταρτο τρίμηνο του 2011 από το PSI+, στις ελληνικές τράπεζες, με τη σημείωση ότι τα αποτελέσματα της διαγνωστικής μελέτης της BlackRock δεν θα έχουν ανακοινωθεί και οι τράπεζες δεν θα απομειώσουν εκείνο το διάστημα τα κεφάλαια που θα απαιτηθούν.

Ιδια κεφάλαια
Ειδικότερα, οι αναλυτές της Credit Suisse εκτιμούν ότι τα κύρια βασικά εποπτικά κεφάλαια (Core Tier I) της Εθνικής Τράπεζας το πρώτο τρίμηνο του 2012, θα κατέλθουν στο 3,5% με haircut 50% και 1,9% με haircut 60%.

Της Eurobank τα κύρια βασικά εποπτικά κεφάλαια θα κατέλθουν στο 6,1% με haircut 50% και στο 5,1% με haircut 60%.

H Alpha Bank θα έχει 6,8% κύρια βασικά εποπτικά κεφάλαια με «κούρεμα» 50% και 6,3% με «κούρεμα» 60%.

Τέλος, η Πειραιώς θα φτάσει το 4,6% κύρια βασικά εποπτικά κεφάλαια με «κούρεμα» 50% και 3% με «κούρεμα» 60%.

Σταματά την κάλυψη και τις αξιολογήσεις των ελληνικών τραπεζών η Merrill Lynch, χαρακτηρίζοντας αβέβαιη την κατάσταση στην ελληνική οικονομία.

Οι αναλυτές του οίκου εκτιμούν ότι θα ενταθεί η πίεση στη ρευστότητα και στα αποτελέσματα των ελληνικών τραπεζών και σημειώνει ότι τα μέτρα λιτότητας θα «ψαλιδίζουν» τα κεφάλαια των τραπεζών. Στην ίδια έκθεση επισημαίνεται ότι θα συνεχιστούν οι εκροές των καταθέσεων και τονίζει ότι η αξία των μετοχών, περισσότερο θα επηρεαστεί από τις εκτιμήσεις της αγοράς που αφορούν τους όρους ανακεφαλαιοποίησης και σε μικρότερο βαθμό από τα θεμελιώδη μεγέθη της οικονομίας, τα οποία έχουν εν πολλοίς προεξοφληθεί.

Η Merrill Lynch αναφέρει ακόμα ότι με βάση τα στοιχεία για το νέο PSI στο 50% τα νέα κεφάλαια που θα απαιτηθούν ανέρχονται σε 13,4 δισ. ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται οι κεφαλαιακές απαιτήσεις από τη διαγνωστική μελέτη της BlackRock.

Για τα αποτελέσματα εννεαμήνου ανά μετοχή τράπεζας, ο οίκος εκτιμά ότι οι ζημίες για την Alpha Bank θα ανέλθουν σε ζημιές -1,28 ευρώ, ενώ το αντίστοιχο μέγεθος για το 2012 αναμένεται τώρα στο -0,42 ευρώ. Για τη Eurobank, εκτιμώνται στο -1,42 ευρώ για το 2011 και στο -0,24 ευρώ για το 2012. Σε ό,τι αφορά την Εθνική, οι ζημίες ανά μετοχή του 2011 εκτιμώνται τώρα στο -1,67 ευρώ, ενώ για το 2012 εκτιμώνται κέρδη στο 0,35 ευρώ. Τέλος, για την Πειραιώς αναμένονται -1,06 ευρώ για το 2011 και στο -0,15 ευρώ για το 2012.